Tinnitus: Kulakta Uğultu Algısının Nedenleri, Tanısı ve Tedavisi

Tinnitus, ortamda gerçek bir ses kaynağı bulunmadığı hâlde kulakta ses algılanması durumudur; günlük dilde kulak çınlaması ya da kulak uğultusu olarak adlandırılır. Kendi başına bir hastalık sayılmaz, altta yatan başka bir sorunun belirtisi olarak ortaya çıkar ve nedeni ancak hekim muayenesiyle belirlenebilir.

Algılanan sesin nitelikleri

Kişiden kişiye değişen tonlarda duyulan bu ses, genellikle esen bir rüzgâra, düdük sesine ya da kıyıya vuran dalgalara benzetilir. Şikâyet yaşam kalitesini ciddi biçimde düşürebilir; tedavisiz kaldığında psikolojik sorunlara neden olabilir.

Yaş ve yaygınlık

Uğultu en çok 45 ile 75 yaş arasındaki kişilerde görülür ve yaş ilerledikçe daha sık rastlanır. Dünya genelinde yaklaşık her altı kişiden birinde bulunduğu ifade edilir. Bir travmanın ardından başlayabilir; işitmesi normal olan kişilerde de görülebilir.

Etken grupları

Kalıcı uğultu sıklıkla işitme kaybına eşlik eder, ancak işitme kaybı bulunmayan kişilerde de bildirilir. Yaş da başlıca etkenlerden biridir. Diğer olası nedenler dört grupta toplanabilir:

• Kulak yapısına bağlı: kulak zarının delinmesi, orta kulak iltihabı, orta kulakta sıvı birikimi, orta kulak kemik eklemlerinde sertleşme, kulakta yabancı cisim, kulak içi tansiyonu
• İşitme ve sinir sistemine bağlı: işitme kaybı, işitme sinirinde tümör gelişimi, nörolojik hastalıklar
• Genel sağlık durumuna bağlı: tansiyon değişimleri, damar genişlemesi (anevrizma), tiroit hastalıkları, alerjiler, psikolojik rahatsızlıklar
• Dış etkenlere bağlı: yüksek sese uzun süreli maruziyet, hatalı ilaç tedavisi, geçirilmiş travmalar

Tanı basamakları

• 1. Öykü: Uzman hekim şikâyetin başlangıç zamanını; sağ, sol ya da her iki kulakta olup olmadığını; beraberinde başka yakınma bulunup bulunmadığını ve travma geçmişini sorgular. Verilen her ayrıntı tanıya yön verir.
• 2. Muayene: Öyküyü doğrulamak ve eksik kalan noktaları tamamlamak için kişi nörolojik ve odyolojik açıdan muayene edilir.
• 3. Ek tetkikler: Gerektiğinde radyolojik görüntüleme ve laboratuvar incelemeleri istenir.
• 4. Sonuç: Uğultuya bir işitme kaybının ya da başka bir rahatsızlığın eşlik edip etmediği belirlenir ve tedavi aşamasına geçilir.

Tedavi ilkesi

Tedavi, uğultuyu doğuran nedeni ortadan kaldırmaya yöneliktir; bu yüzden doğru teşhis tedavinin ön koşuludur. Hekimler öykünün yanı sıra radyoloji, laboratuvar, psikolojik muayene ve işitme testi türünden, ölçülebilir veri sağlayan yöntemleri kullanır. Saptanan nedene bağlı olarak cerrahi, psikoterapi veya meditasyon gibi yaklaşımlar seçilebilir; uğultunun kökeninde işitme kaybı varsa işitme cihazı tedavinin bir parçası olabilir.

Uğultu fark edildiğinde beklemeden KBB hekimine başvurulması gerekir. Hekimin işitme cihazı önerdiği durumlarda cihaz uygulaması Ferah Duy İşitme Merkezi'nde yapılmaktadır.